Kody odpadów z rozbiórki pochodzą z grupy 17 katalogu odpadów, czyli odpadów z budowy, remontów i demontażu. Najczęściej firma rozbiórkowa spotyka 17 01 01 (beton), 17 01 02 (cegła), 17 01 07 (zmieszany gruz), 17 02 01 (drewno), 17 04 05 (żelazo i stal) oraz 17 09 04 (zmieszane odpady budowlane). Azbest ma osobny kod 17 06 05*.
Po co firmie rozbiórkowej kody odpadów
Każdy odpad, który powstaje przy rozbiórce, ma przypisany sześciocyfrowy kod z katalogu odpadów. Kod nie jest ozdobą dokumentu. Decyduje o tym, jak odpad można zagospodarować, ile kosztuje jego przyjęcie przez odbiorcę, jakie dokumenty mu towarzyszą i czy trzeba go traktować jako niebezpieczny. Pomyłka w kodzie to zwykle kłopot z odbiorcą, a w skrajnym przypadku z kontrolą.
Dla firmy rozbiórkowej kody mają też wymiar handlowy. Klient oczekuje w ofercie informacji, ile ton gruzu wyjedzie i ile za to zapłaci, a ocena tych ilości wymaga dobrego rozróżnienia frakcji. Gruz ceglany posegregowany osobno bywa tańszy w zagospodarowaniu niż ten sam gruz zmieszany z drewnem i papą. Im wcześniej firma podzieli odpady w kosztorysie, tym trafniejsza wycena i mniej niespodzianek na koniec.
Poniższy wpis porządkuje najczęstsze kody dla firm. Nie zastępuje on przepisów ani decyzji organów, a jedynie pokazuje, czego typowo oczekiwać przy rozbiórce budynku mieszkalnego, gospodarczego lub przemysłowego. W razie wątpliwości co do zakwalifikowania konkretnego odpadu zapytaj odbiorcę odpadów albo właściwy urząd marszałkowski.
Tabela kodów odpadów z rozbiórki
| Kod | Nazwa w katalogu odpadów | Typowe źródło przy rozbiórce |
|---|---|---|
| 17 01 01 | Odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów | Fundamenty, stropy, ławy, posadzki betonowe |
| 17 01 02 | Gruz ceglany | Mury z cegły ceramicznej, kominy |
| 17 01 07 | Zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06 | Rozbiórka mieszanej konstrukcji, gdy frakcji nie rozdzielono |
| 17 02 01 | Drewno | Więźba dachowa, stropy drewniane, ściany szkieletowe, belki |
| 17 04 05 | Żelazo i stal | Zbrojenie, stalowe dźwigary, rury, konstrukcje hal |
| 17 09 04 | Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03 | Resztki po segregacji: izolacje, tworzywa, płyty, drobne elementy |
| 17 06 05* | Materiały konstrukcyjne zawierające azbest | Eternit na dachu i elewacji, odpad niebezpieczny |
Zwróć uwagę na gwiazdkę przy 17 06 05*. W katalogu odpadów oznacza ona odpad niebezpieczny. Pozostałe kody z tabeli są odpadami innymi niż niebezpieczne, o ile nie okaże się, że zostały zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi.
Jak rozpoznać odpad pod każdym z kodów
Kod 17 01 01 dotyczy betonu i gruzu betonowego. To najcięższa frakcja każdej rozbiórki budynku z fundamentami i stropami. Beton można kruszyć na miejscu lub w zakładzie i wykorzystać jako kruszywo, o ile spełnia wymagania odbiorcy.
Kod 17 01 02 to gruz ceglany z murów. Czysty, bez zaprawy i tynków w nadmiarze, ma najlepsze perspektywy ponownego użycia, ponieważ nadaje się do kruszenia na podsypki. Oddzielenie go od betonu zwykle obniża koszt przyjęcia.
Kod 17 01 07 stosuje się do mieszaniny betonu, cegły i materiałów ceramicznych, której nie rozdzielono. To wygodny kod, gdy rozbiórka wymaga szybkiego tempa, ale często droższy przy odbiorze niż frakcje osobne, więc wartość segregacji warto policzyć.
Kod 17 02 01 oznacza drewno z konstrukcji. Zdrowe belki bywają odzyskiwane, stare i zawilgocone trafia do przetworzenia. Drewno z impregnatami wymaga ostrożności, bo część dawnych środków zalicza się do substancji niebezpiecznych i wtedy kod bywa inny. O odzysku drewna przeczytasz we wpisie o rozbiórce domu drewnianego.
Kod 17 04 05 to żelazo i stal, na przykład zbrojenie wydobyte z betonu, dźwigary i rury. Stal ma wartość złomu i często pomniejsza koszt rozbiórki.
Kod 17 09 04 jest koszem na wszystko, co nie pasuje do wcześniejszych kodów: izolacje, tworzywa, resztki płyt, drobne elementy. Im więcej odpadów trafia pod ten kod, tym zwykle drożej, więc warto go ograniczać przez segregację u źródła.
Ewidencja odpadów i karty przekazania odpadów w firmie rozbiórkowej
Kody odpadów służą przede wszystkim do prowadzenia ewidencji oraz do wystawiania kart przekazania odpadów. Zasady określa ustawa o odpadach i przepisy wykonawcze, a ewidencję prowadzi się w systemie urzędowym przeznaczonym do rejestrowania gospodarki odpadami. Tu zadziała ostrożność: kto ma obowiązek wpisu, w jakim zakresie i w jakim terminie, zależy od statusu podmiotu i rodzaju odpadów, więc informacji szukaj w aktualnych przepisach i u właściwego urzędu marszałkowskiego.
Ogólnie przyjmuje się, że wytwórcą odpadów powstających przy świadczeniu usługi rozbiórkowej jest podmiot, który tę usługę wykonuje, chyba że umowa z inwestorem stanowi inaczej. Dlatego w umowie dobrze jest jasno zapisać, kto odpowiada za segregację, transport, ewidencję i dokumentację przekazania odpadu odbiorcy. Brak takiego zapisu bywa źródłem sporów, gdy odbiorca kwestionuje kod albo masę.
Przy każdym przekazaniu odpadu warto mieć pod ręką:
- kod i nazwę odpadu zgodną z katalogiem,
- masę odpadu, a jeśli to szacunek, informację, że jest szacunkowa,
- dane przewoźnika i odbiorcy oraz ich uprawnienia,
- datę przekazania i miejsce, z którego odpad pochodzi,
- kartę przekazania odpadu, potwierdzoną przez odbiorcę po przyjęciu.
Zestawienie ilości według kodów wyliczone już na etapie oferty oszczędza później godziny pracy biurowej, bo masy i kody przechodzą do dokumentów z minimalnymi poprawkami. Zestawienie to jednak materiał pomocniczy, a ostateczne wpisy zawsze potwierdza masa zważona u odbiorcy.
Jak segregować odpady z rozbiórki, żeby obniżyć koszt
Segregacja przy rozbiórce nie jest wymysłem urzędników, tylko sposobem na niższy rachunek. Odbiorcy cenią frakcje jednorodne, więc czysty beton lub czysta cegła kosztują mniej niż mieszanka, a czysta stal przynosi przychód.
- Zaplanuj miejsce na kontenery i oznacz je kodami, zanim ruszy rozbiórka.
- Zacznij od elementów, które łatwo wyjąć: stolarki, drewna, stali, blachy, a dopiero potem rozbieraj mury.
- Zbrojenie wyciągaj z betonu przed kruszeniem albo zleć odzysk stali odbiorcy złomu.
- Papę, wełnę i tworzywa zbieraj osobno, a nie w kontenerze z gruzem.
- Nigdy nie mieszaj eternitu z innymi frakcjami. Odpad z kodem 17 06 05* wymaga specjalnego postępowania, które opisuje wpis o azbeście przed rozbiórką.
- Zważ ładunki lub zachowaj dokumenty wagowe, aby masy w dokumentach zgadzały się z rzeczywistością.
Odpady z rozbiórki bywają ciężkie i objętościowe. Typowy kontener ma pojemność 7 m3, ale jego masa po napełnieniu zależy od frakcji: gruz betonowy waży znacznie więcej niż ta sama objętość drewna. Dlatego przy liczeniu kursów liczy się masa, a nie sama kubatura. Ogólny układ kosztów rozbiórki opisuje strona o koszcie rozbiórki.
Zestawienie odpadów z kodami w wycenie rozbiórki
Dobrze policzona oferta rozbiórkowa pokazuje klientowi nie tylko cenę robót, ale też masę odpadów według kodów. Dla wykonawcy to przewaga, bo uzasadnia kwotę w sposób zrozumiały dla inwestora, a jednocześnie pozwala przygotować dokumentację odpadową bez liczenia od początku.
Narzędzie Wyburzam liczy kubaturę budynku z obrysu na zdjęciu z góry, a następnie szacuje masę odpadów według materiału konstrukcji i przyporządkowuje ją do kodów 17 01 01, 17 01 02, 17 01 07, 17 02 01, 17 04 05 i 17 09 04. Dach z eternitu pojawia się jako osobna pozycja w metrach kwadratowych z kodem 17 06 05*. Do tego dochodzi liczba kontenerów 7 m3 i kursów wywrotki. To wartości orientacyjne, które firma weryfikuje po oględzinach.
W planie Region zestawienie odpadów z kodami do ewidencji jest dostępne razem z własnymi stawkami za m3, powiadomieniami o nowych zapytaniach i ofertą PDF. Pełne zestawienie planów znajdziesz na stronie dla firm, a ceny na stronie cennika. Zapytania od inwestorów przychodzą już z kubaturą, zdjęciem i trybem formalnym, więc część liczenia masz za sobą, zanim pojedziesz na oględziny.